Fuzja Smaków

W każdej rodzinie jest chyba takie ciasto, które jakoś nigdy się nie udaje. Takie na przykład drożdżowe, które pomimo długotrwałego i przypłaconego zakwasami w ramionach wyrabiania jest gumowate i daleko mu do puszystości. Albo ucierane, w którym wszystkie owoce smętnie zbliżają się w miarę pieczenia do dna – zamiast utrzymywać się tuż pod kruszonką na powierzchni rumianego ciasta. Taki status w naszej rodzinie miał zawsze murzynek (swoją drogą, ciekawe jak długo będzie zwać się to ciasto murzynkiem – zanim poprawność polityczna przestanie pozwalać beztrosko przerzucać się słowami w rozmowie) – sama podejmowałam te próby kilkakrotnie i absolutnie nigdy nie udało mi się upiec czegoś zbliżonego do puszystego, nieco wilgotnego, przełożonego warstewką powideł ciasta, które pamiętałam z dzieciństwa. Pamiętam je przede wszystkim jako ciasto, którym częstowała nas na podwórku koleżanka, przynosząc je ilekroć piekła je w domu jej babcia.

Ostatnio jednak znalazłam przepis na murzynek z serem, który wypiekany bez sera okazuje się być ciastem idealnym. Polecam ten przepis przede wszystkim osobom, którym nie wychodzą za bardzo ciasta ucierane / chlebki marchewkowe – to bardzo dobrze wyrasta w piekarniku, jest bardzo delikatne, nie jest gliniaste i ciężkie. Jeśli nie macie też problemów z piekarnikiem, najpewniej będzie dla was za suche – wtedy polecam raczej klasyczne przepisy.

Nie używam do mas surowych jajek, dlatego w tym przypadku do polewy wykorzystuję masę odlaną przed dodaniem żółtek. Jeśli Wam to nie przeszkadza, po prostu zamieńcie kolejność.

Murzynek

(za: Izaura, czyli murzynek z serem)

4 jajka

5 łyżek wody

1 szklanka cukru

250g margaryny

4 łyżki gorzkiego kakao

1,5 szklanki mąki pszennej

2 łyżeczki cukru waniliowego

3 łyżeczki proszku do pieczenia

Wodę, kakao, margarynę, cukier i cukier wanilinowy podgrzać w garnuszku z grubym dnem do połączenia składników, co jakiś czas mieszając. Odlać pół szklanki mąki, odstawić masy do przestygnięcia.

W międzyczasie przesiać mąkę i połączyć ją z proszkiem do pieczenia.

Żółtka oddzielić od białek i połączyć z masą czekoladową, następnie dodać mąkę z proszkiem i starannie połączyć. Białka ubić na sztywno, delikatnie połączyć z masą czekoladową. Wlać do keksówki o wymiarach 34x25 cm (ja wykładam papierem do pieczenia tylko dno).

Po upieczeniu przekrojone ciasto przekładam powidłami i polewam masą czekoladową.

Zwykle im większy medialny balonik wokół jakiegoś kulturowego zjawiska – czy to książki, czy zespołu – tym trudniej jest mi się tym zainteresować. Są też jednak książki, które mają pewien magnetyzm i które, w co wierzę bardzo, napisane zostały po to, by w pewnym momencie wpadły nam w ręce. W wieku bardzo nieodpowiednim do zrozumienia wielu wątków sięgnęłam zatem po Mistrza i Małgorzatę, odkrywając tę książkę potem na nowo za każdym razem, gdy znów ją czytam, potem po Zbrodnię i Karę, gdzieś po drodze był epizod z Dziewczyną (…) Larssona, a od momentu pojawienia się Małego Życia wiedziałam już, że to kolejna z tych książek, które z niewytłumaczalnego powodu staną się dla mnie bardzo ważne. Intuicja po raz kolejny nie zawiodła.

Współczesna literatura to gąszcz wymyślnego stylu, barokowej prozy, eksperymentów z interpunkcją i przesuniętych granic ortografii. Hanya Yanagihara pisze prosto i to jest w tej powieści najlepsze, jeżeli rozpatrujemy jej techniczną warstwę. Słowa płyną gdzieś z głębi duszy, ale tak leniwie, jak czasem snuje się powoli opowieść w gęstym, lepkim zmierzchu w środku lata. To książka, której przeszło 800 stron składa się zasadniczo tylko z opisów; jest tu wiele o jedzeniu, o przyzwyczajeniach, o brutalności emocji, o płaczu, o chwilach szczęścia, o bezwzględności otaczającego świata i tym, co pięknego kryją najdalsze jego zakątki. Dzięki tak bezpretensjonalnemu sposobowi prowadzenia narracji czytelnik traci w pewnym momencie kompletnie zdolność do zauważania upływu czasu – zarówno tego całkiem realnego, jak i fabularnego. To powieść, przy której lekturze odkrywa się ze zdumieniem, że tramwaj nie zatrzymał się, bo przystanek, tylko zatrzymał się, bo to już pętla, wszystkie światła za oknem zgasły nie dlatego, że jest globalna przerwa w dostawie prądu, a dlatego, że wskazówki zegara zbliżają się do trzeciej nad ranem. Niezwykle ciekawe jest to, że autorka pozbyła się z powieści wszelkich śladów, które mogłyby zasugerować czytelnikowi potencjalne ramy czasowe umiejscawiające bohaterów na realnej osi czasu – niewiele wiemy o nowinkach technicznych czy kulturalnych, przez co fabuła rozwija się przez cały czas teraz, choć upływ czasu jest podkreślany za pomocą wieku bohaterów. To jeden z tych ulotnych elementów przyczyniających się do niezwykłości tej książki, który tak trudno jest jednoznacznie wskazać podczas jej lektury.

Czterech bohaterów powieści – Jude’a, Willema, Malcolma i JB – poznajemy w momencie, gdy mają po dwadzieścia-kilka lat i wkraczają w dorosłość. Towarzysząc im przez kolejnych czterdzieści lat życia odkrywamy kolejne karty z ich przeszłości, dowiadujemy się coraz więcej o motywacjach stojących za ich decyzjami, a przede wszystkim nieuchronnie zdążamy do ponownego obnażenia jednego z bohaterów, który w tej wyliczance postaci nieprzypadkowo znalazł się na pierwszym miejscu. Jude wzbudza skrajne emocje. Myślę, że wśród tych, którzy mogą swoje problemy z własną wartością (i tych, którzy niestety mogą również znaleźć ślady swoich własnych doświadczeń w przeszłości tego akurat bohatera, choć każdemu życzyłabym dzieciństwa i dorastania wśród gwaru ciotek JB), Jude jest bohaterem, którego najbardziej mogą do siebie dopasować. Ci, którzy nigdy nie zmierzyli się z podobną trudnością, pewnie będą go chcieli w pewnym momencie wytargać za włosy za brak chęci do współpracy z przyjaciółmi, którzy nigdy (w zasadzie do samego końca powieści) i bez względu na wszystko go nie zostawiają.

Powieść Yanagihary jest pięknym przykładem na to, że codzienność – mała codzienność – jest doskonałym materiałem na wielką literaturę. Całość postrzegam jako doskonały przykład działania na dwóch skrajnych rejestrach spektrum; to rozległa powieść, obejmująca niezwykle szeroki zakres czasu, w której odnajdujemy ślady podróży do najdalszych głębin samych siebie i najbardziej skrytych zakątków świata – a jej głównym celem jest pochwała najprostszych czynności, skupiania się na drobiazgach życia codziennego, które budują ciągłość naszego istnienia. To pochwała drobnych, nieistotnych momentów wypełniających czas pomiędzy wszystkim, co wydaje nam się istotne. Tyle się przecież wydarza między ukończeniem szkoły, rozpoczęciem studiów, podjęciem pracy, ślubem, urodzeniem dzieci. A tak bardzo mamy tendencję do spoglądania na życie z tej wielkiej perspektywy, w której łatwo zauważalne są tylko te momenty, kiedy mamy na sobie absurdalnie wielkie, tiulowe sukienki, ściskamy w dłoni zimny klucz od pierwszego własnego miejsca albo po kilku miesiącach przygotowań okazujemy się zupełnie nieprzygotowani na czyjeś przybycie.

Kluczową rolę w tej powieści odgrywają emocje. Pojawiają się na dwa sposoby – są albo wręcz niewidoczne, ledwie zauważalne pod powłoką codzienności i drobnych gestów – albo tak drastyczne, że poruszają te całkiem nieznane, najgłębsze zakątki duszy. Pełno jest w tej książce cierpienia, bezwzględnego dążenia do celu, bezustannej walki i poddawania się swoim lękom, obawom i traumom. Ale każdy jeden z tych szczegółów jest w tej powieści niezbędny. Wszyscy bohaterowie wdrapują się w różnych momentach swojego życia na swój Everest. Niektórym, tak jak Jude’owi, zawsze ktoś towarzyszy i zawsze udziela im pomocy, nawet jeśli czyni to całkowicie bezwiednie. Choćby początek ich drogi nie był zbyt szczęśliwy, wszyscy dokładają wszelkich starań, by pokiereszowane ciało i dusza nie zepchnęły go z drogi po to, co się znajduje na szczycie. Inni – tak jak JB – uciekają od wszystkich, którzy są im bliscy, wybierając własne ścieżki i towarzystwo ludzi wrogich i obcych. Piękne w tej książce jest to, że wszelkiego rodzaju problemy, radości, entuzjazm i niechęć ujmuje w sposób tak łatwy do dopasowania do własnych doświadczeń, że zaczyna się ją przeżywać w sposób całkowicie personalny. Ważne w tej książce są emocje, wspomnienia, traumy z dzieciństwa, relacje międzyludzkie, czas oraz miejsca. Dla historii rozpiętej na przestrzeni 800 stron Lispenard Street jest bowiem mikrokosmosem, w którym wszystko się zaczyna i kończy.

W mojej lokalnej bibliotece Małe Życie zalega na półce, bo jego objętość zniechęca praktycznie wszystkich. Ja jeszcze przed zanurzeniem się w pierwszych zdaniach wiedziałam, że to nie będzie zwyczajna książka (nie wiem skąd – nie przeczytałam wcześniej ani jednej recenzji, nie wiedziałam nawet o czym jest, wiedziałam tylko, że jest dla mnie), niektórym potrzeba pierwszych stu stron, innym trzystu. Bez względu na tę mało apetyczną objętość (choć dla mnie to niebywałe – sama przyjemność ważenia tego tomu w rękach jest wielka) to niezwykle ważna pozycja na tle współczesnych propozycji literackich. Wśród książek, gdzie aż tłoczno jest od bohaterów, gdzie wątki duszą się w plątaninie fabuły, a stylistyka jest albo boleśnie ozdobna, albo usilnie minimalistyczna, powieść Hanyi Yanigahary jest niezwykła. Jestem więcej niż pewna, że to powieść, do której powraca się wielokrotnie, znajdując się na różnych etapach swojego życia, szukając w niej odpowiedzi na inne pytania i znajdując odzwierciedlenie w coraz to innym bohaterze. Małe życie ma tę niezwykłą moc sprawiania, że człowiek spogląda na swoją własną egzystencję i zastanawia się nad swoją przeszłością i tym, co nadal spowija mrok przyszłości.

Trudno tu także nie wspomnieć o tłumaczeniu, bo jest doskonałe. Oddaje idealnie spokojną narrację Yanagihary, za co należą się szczególne ukłony w kierunku pani Jolanty Kozak (ale czego oczekiwać od pomysłodawczyni genialnego Szczerego Kota?).

Z tłumaczeniem tytułu natomiast jest już inna historia, bo Małe Życie nie do końca jest dobrym odzwierciedleniem kontekstu, w którym znaczenie tytułu pojawia się w powieści. W powieści odkrywa je brat Luke, mówiąc do Jude’a: “But Jude, when you're with clients, you have to show a little life; they're paying to be with you, you know -- you have to show them you're enjoying it." Polski przekład tytułu, choć wiem jak niewiele ma często wspólnego z intencjami tłumacza, sugeruje coś innego (co wpływało na moje postrzeganie książki do momentu napotkania tego fragmentu).

Fuzja Smaków już od dawna nie jest tym miejscem, którym była na początku. Sześć lat to szmat czasu, a mniej więcej tyle minęło od momentu, kiedy zaczęłam tutaj coś publikować. Nic nie jest takie samo; jestem na takim etapie życia, na którym jedni ludzie intensywnie pracują nad znalezieniem swojej drugiej połówki i odszukaniem swojego miejsca na ziemi, a drudzy gorąco wierzą w to, że uda im się zmienić świat. Nie należę ani do jednej, ani do drugiej grupy, bo wybrawszy całkiem pewnie swoją ścieżkę w wieku lat 18, kilka lat później stwierdzam, że nie wiem, czego chcę. Dylemat, który większość moich rówieśników przeżywała przed maturą, u mnie pojawił się długo, długo później.

Nie publikuję tutaj, bo wszystko, o czym miałabym akurat ochotę napisać, jakoś w ostatnim czasie nie jest związane z jedzeniem. Nie pełni już ono dla mnie tak fundamentalnej roli w życiu, nadal lubię coś upiec, nadal lubię poszukać czegoś nowego, ale opieram się coraz częściej na tym, co lubię najbardziej i na rzeczach najprostszych – świeżym, pszennym chlebie, esencjonalnym rosole, mocnej herbacie i gorzkiej czekoladzie. Dlatego Fuzja się zmienia. Nadal będzie Fuzją Smaków, ale teraz tych trochę innych – kulinarnych, literackich, muzycznych. Posty zamieszczane na dwóch odrębnych blogach od tej pory będą znajdowały się w jednym miejscu – właśnie na Fuzji.

Towarzyszyliście mi tutaj przez tyle lat, więc będzie mi tym bardziej miło, jeśli ze mną pozostaniecie. Jeśli książki, muzyka gatunków wszelkich i okazjonalne gotowanie nie są tym, co Anglicy zwą your cup of tea, było mi niezwykle miło, że tutaj zaglądaliście. Może z ciekawości co jakiś czas jeszcze tu wpadniecie. Z tego bloga raczej nigdy nie będzie imperium (bo w ciągu sześciu lat, przy odrobinie dobrych chęci i przedsiębiorczości, zapewne już by mi się to udało), ale może będzie emanowało ciepło, i będzie tu można przysiąść w towarzystwie dobrej książki i herbaty z pomarańczą i zawsze tą jedną łyżeczką soku malinowego za dużo.

Między postami jestem tutaj:

Drożdżowe wypieki podobno albo się upiec potrafi, albo nie.

Nie wydawało mi się jakoś, że to możliwe, dopóki nie podjęłam dziesiątek prób upieczenia ciasta ucieranego. Każde jedno które wyciągałam miało pięknie wypieczoną skórkę i skrywało równie śliczny zakalec, w związku z czym ich pieczenie było wybitnie nieekonomiczne. Założyłam zatem, że to wina piekarnika (w innym nawet zakalcowate brownie zrobiło się tak cudownie pulchne, że przestało być brownie) i zaprzestałam podejmowania prób. Jedyny piekarnik, który nadałby się do ciasta ucieranego znakomicie, w chwili obecnej pełni już od jakiegoś czasu rolę szafki nocnej. Mistrzostwo prowizorki idzie u mnie w linii prostej w genach.

Zdolność do wykorzystywania zatem taśmy naprawczej we wszystkich domowych naprawach jest całkowicie uzasadniona. Zdolność do upieczenia ciasta drożdżowego, które wychodzi z blaszki i traci swój piękny kształt, jest też genetyczna i nie mogło chyba być inaczej, skoro od całkiem niedawna wiem, jak głęboko zakorzeniona była w mojej rodzinie tradycja piekarska.

Wypiekami w naszej rodzinie zajmowali się mężczyźni, bo to oni prowadzili piekarnię. Do dziś przetrwały już tylko wspomnienia i pamięć starszych mieszkańców miasteczka o najlepszych pączkach, które można było tam właśnie dostać. Mi nie było dane ich spróbować, przepisu nikt nie pamięta, nie udało mi się go też odnaleźć w czasie żadnej z licznych eskapad w głąb przepastnych regałów i stosów książek. Może to jednak tłumaczyć dlaczego moje ciasto drożdżowe rośnie nawet w przeciągu, przy włoskiej rodzinie energicznie wyrażającej swoje zdanie, w chaosie, w zimnie, zamieszane niechlujnie ręką prawą, lewą, obiema, w dowolnym kierunku. Zwykle ma tendencje do wychodzenia na blat gdy kończy się miejsce w pojemnikach, w których powinno grzecznie wyrastać, w 99% przypadków nieomal wciąga do środka ściereczkę, którą jest przykryte, a ponad połowa wypieków nieco przybiera w piekarniku i ma formę grzyba atomowego wypełniającego bardzo ściśle wszystkie zakamarki blaszki.

Drożdżowe bułki z jabłkami i orzechami włoskimi

na podstawie: Joy the Baker

Ciasto:

1 kg mąki +100g mąki

500ml mleka

100ml oleju

120g cukru

szczypta soli

2,25 łyżeczki drożdży instant

1/2 łyżeczki sody +1/2 łyżeczki proszku do pieczenia

Mleko, olej oraz cukier podgrzewamy na wolnym ogniu do momentu rozpuszczenia cukru. Można użyć dowolnego oleju, który nie ma charakterystycznego smaku - w moim przypadku był to olej rzepakowy, ale równie dobrze sprawdzi się rozpuszczony kokosowy. Sprawdzamy, czy mieszanina nie jest zbyt gorąca, po czym posypujemy po wierzchu drożdżami - zostawiamy na kilka minut. Powinny zacząć rosnąć. Zasypujemy mleko z dodatkami przesianym kilogramem mąki, kilka razy mieszamy niedbale drewnianą łyżką i odstawiamy do wyrośnięcia na około godzinę. W tej chwili ciasto nie będzie w ogóle przypominało ciasta, a raczej budyń - o dziwo, tak właśnie być powinno. Po godzinie ciasto powinno co najmniej podwoić swoją objętość. W czasie wyrastania ciasta zajmujemy się jabłkami i kruszonką.

Po wyrośnięciu ciasto wyciągnąć na podsypaną mąką powierzchnię, dodać odłożone 100g mąki, szczyptę soli, sodę i proszek do pieczenia. W kwestii proszku... w moim przypadku to była 1/4 łyżeczki proszku i szczypta sody. Nie okiełznałabym tego ciasta na takiej ilości dopalaczy. Zagniatamy ciasto - w swojej ostatecznej formie powinno być gładkie i nieklejące.

Jabłka

ok. 700g miękkich, średnio soczystych jabłek

1/2 łyżeczki cynamonu

Jabłka myjemy, obieramy i kroimy w dość dużą kostkę. Dusimy z cynamonem przez ok. 15-20 minut na wolnym ogniu, potem zestawiamy. Jeżeli wasze jabłka nie są słodkie lub wolicie słodsze wypieki (ciasto jest mało słodkie, więc można dodać więcej cukru do owoców), dodajcie jeszcze cukier.

Kruszonka

Masło

Mąka pszenna

Cukier trzcinowy

Posiekane orzechy włoskie

W palcach rozkruszyć zimne masło, dodać mąkę pszenną, cukier trzcinowy i grubo posiekane orzechy włoskie. Zagniatać razem do osiągnięcia pożądanej formy. Proporcje w moim przypadku po prostu są na oko... ale z przepisów to zwykle 100g masła, ok. 70g mąki i tyle samo cukru. Jeżeli widzę, że któregoś składnika mi brakuje, po prostu dodaję go więcej.

Montaż

Ciasto rozwałkować na prostokąt o wymiarach ok. 36x24 cm. Na cieście ułożyć jabłka i posypać połową kruszonki. Ciasto zwijamy wzdłuż krótszego brzegu, układając gotową zawiniętą roladę na łączeniu. Moje ciasto podzieliłam na ok. 15 plastrów, które następnie ułożyłam w blaszce posmarowanej delikatnie masłem. Po wierzchu posypać resztą kruszonki i piec do zrumienienia - w moim przypadku było to ok. 40-50 minut, podejrzewam że w przeciętnym piekarniku czas ten skróci się o +- 10 minut.

Bułki doczekały się tego piekielnego przydomka, bo w wyniku manewrów kuchennych z sześciu talerzyków, które widzicie na zdjęciach, zostało pięć. W ciągu ostatnich pięciu lat unicestwiłam tylko trzy rzeczy - dwie szklanki, drogą zalania ich wrzątkiem (kiedy w dłoni zostawała mi pięknie odcięta górna część, a denko - w zlewie) i Ikeową miskę pojemności idealnej do posiłków wieczornych, w fantastycznym błękitnym kolorze. To była jedna ze skorup takiej grubości, że ma się (mylne, jak się okazuje) wrażenie, że ich stłuczenie jest niemożliwe.

Wydaje mi się jednak, że chyba tylko stłuczenie pamiątki rodzinnej potrafi doprowadzić nawet najbardziej zrównoważoną osobę do skrajnych nawet nie tyle emocji, co uczuć.

Długie nieobecności mają to do siebie, że nie wiadomo potem w którym punkcie człowiek się znajduje.

Niby się znamy, ale już nie do końca. Twarze jakby te same, ale wszystko pod spodem jakoś się poprzestawiało. Znajdzie się ten jeden wspólny temat, o którym można było zawsze rozmawiać godzinami, a potem po kilku minutach ożywionej dyskusji pojawia się niezręczna cisza. I choć powinnam już chyba nabierać z wiekiem wprawy w prowadzeniu takich rozmów i w takich spotkaniach, każde jedno zawsze jest inne. Budzi tak różne emocje, choć zawsze jest pełne niepokoju. Znamy się jeszcze, czy odpłynęliśmy już za daleko? Co się wydarzyło w ciągu ostatniego półtora roku? Jak zmieścić - nawet w kilkugodzinnych spotkaniach - pięćset dni życia?

Moje 500 ostatnich dni to dużo przyglądania się z dystansu wszystkiemu, co działo się dookoła. Komfortowe miejsca z daleka od wszystkiego i wszystkich są bardzo wygodne - równie szybko jednak można się przekonać, że jest tak tylko do pewnego momentu. A potem wychodzenie z tej strefy komfortu jest tak trudne, że już sama myśl o tym zdaje się nas przerastać.

Ostatnimi urodzinami, które szczególnie obchodziłam, były te osiemnaste. A to było już chwilę temu, choć przysięgam że tamtej nocy wydawało mi się że wszystko pozostanie już takie, jakim postrzegałam je wtedy - gdy ścieżki chwilowo się wyprostowały, gdy tego jednego dnia chodząc po trzeszczącym śniegu myślałam, że mogę wszystko. Pomyślałam zatem, krojąc, odrywając, składając, przyklejając - że może to dobry dzień. Pół roku (pół roku!!) temu obiecałam na Facebooku, że jeszcze się tu pojawię.

A mój słomiany zapał ma niestety to do siebie, że zgodnie z zasadą zero tolerancji obejmuje absolutnie wszystkie sfery życia.

Ten tort miał być czarnym lasem, ale tak jak słomiany zapał chętnie anektuje wszystko, czego się podejmuję, tak chęć poprawienia tego, do czego już faktycznie się zabieram, sprawiła że czarny las jakoś tak całkiem znacznie przybrał. Nie ma tu puryzmu kulinarnego, bo w moim lesie jest i jasny biszkopt, i ciemny biszkopt, i masa z gorzkiej czekolady, są powidła i konfitura z wiśni też. To nie jest tort na dietę ani na tę zimę, którą mamy teraz, bo zjedzenia nieprzyzwoicie dużego kawałka tego wypieku nie da się uzasadnić tym, że mamy przykładowo -10 stopni i pogrubiona warstwa izolacyjna jest mi niezbędna by w ogóle zacząć myśleć o wychodzeniu na zewnątrz.

Tort czekoladowy z wiśnią - model 2.3

Biszkopt jasny

4 jajka

1/2 szklanki mąki

1 szklanka cukru pudru

1/2 szklanki mąki ziemniaczanej

1 czubata łyżeczka proszku do pieczenia

Żółtka z proszkiem do pieczenia wymieszać w miseczce do wyrośnięcia. Białka ubić z cukrem pudrem. Wyrośnięte żółtka (powinny przypominać piankę) dodać białek. Następnie dodać przesiane mąki i delikatnie wymieszać. Biszkopt wlać do okrągłej tortownicy (papierem do pieczenia wykładamy tylko dno, nie wykładamy ani nie smarujemy ścianek) i piec przez 20-25 minut. Po wyjęciu z piekarnika rzucić z wysokości kolan na złożony koc, zostawić w piekarniku do ostygnięcia.

Biszkopt czekoladowy

5 jajek

1 szklanka cukru

2 łyżeczki kakao

1 łyżeczka proszku do pieczenia

2 budynie czekoladowe bez cukru

Budyń wyspać do szklanki, dodać kakao, wypełnić do pełna mąką pszenną. Jajka rozdzielić, żółtka wymieszać z proszkiem do pieczenia i odstawić. Białka ubić na sztywno z odrobiną soli, następnie z cukrem. Do ubitej piany z białek dodać wyrośnięte żółtka, przesiane suche składniki ze szklanki. Delikatnie wymieszać, wlać do tortownicy (d=26cm) gdzie jedynie dno wykładamy papierem do pieczenia, a boków nie smarujemy tłuszczem ani nie osypujemy bułką tartą. Piec ok. 20 minut, dla rozładowania przedświątecznego napięcia zrzucić z wysokości kolan na złożony w kilkoro koc ułożony na podłodze. Ostudzony biszkopt przekroić na pół.

Przygotowując tort należy uwzględnić fakt, że masę czekoladową należy przygotować dzień wcześniej. W całej swojej niecierpliwości nigdy nie sprawdzałam, czy jest zjadliwa przygotowana tego samego dnia - podejrzewam że nie, a jest na tyle dobra, że nie warto eksperymentować.

Masa czekoladowa

100g masła

100g cukru pudru

300ml śmietany 36%

300g gorzkiej czekolady

Połamaną czekoladę, śmietankę, masło i cukier umieścić w rondelku, na małym ogniu rozpuścić i zagotować, stale mieszając by się nie przypaliła. Gdy masa zacznie bulgotać należy ją odstawić i pozostawić na całą noc (nie chować do lodówki). Kolejnego dnia jedynie zmiksować przed przełożeniem, nie dodając już żadnych dodatkowych składników.

Montaż i dodatkowe składniki

Powidła śliwkowe (1 słoik)

Konfitura wiśniowa (1 słoik)

500 ml śmietanki 36% + usztywniacz + 2 łyżki cukru pudru

Polewa czekoladowa

Postępujemy tak:

Z biszkoptów zdejmujemy delikatnie bezę z wierzchu - dzięki temu gotowe ciasto nie będzie się rozwarstwiać. Potem przekrawamy je na pół; jasny biszkopt można ewentualnie zwilżyć bo zwykle jest dość suchy. Ubijamy śmietanę.

Ciemny biszkopt jest bazą; na nim rozkładamy 3/4 masy czekoladowej. Układamy na nim połowę jasnego biszkoptu, wierzch smarujemy całym słoiczkiem konfitury z wiśni. Na wiśniach rozkładamy ok. 1/3 bitej śmietany. Przykrywamy ciemnym biszkoptem i smarujemy ok. 3/4 słoiczka powideł. Na wierzch rozkładamy pozostałą 1/4 masy czekoladowej i przykrywamy jasnym biszkoptem. Wierzch ciasta pokrywamy równomiernie bitą śmietaną. Dekoracja zależy od Was - ja bawiłam się akurat w choinki (wygląda jak wygląda, moja koncepcja jest taka że bliżej temu do niesławnego Czerwonego Lasu niż do Czarnego akurat), można zostawić równie dobrze samą śmietanę. Nikt nie zauważy, gwarantuję.

I found solace in the strangest place
Way in the back of my mind
I saw my life in a stranger's face
And it was mine

I had a one-way ticket to a place where all the demons go
Where the wind don't change
And nothing in the ground can ever grow
No hope, just lies
And you're taught to cry in your pillow

***

I had made every single mistake
That you could ever possibly make
I took and I took and I took what you gave
But you never noticed that I was in pain
I knew what I wanted; I went in and got it

But I survived
I'm still breathing,

I'm Alive.

Słoiki to absolutnie ostatni krzyk mody. W słoikach modnie jest teraz podawać milkshake'i (koniecznie ze słomką w kolorowe paski, koniecznie nie plastikowe), owsianki, koktajle, galaretki, słowem wszystko. Inna sprawa, że jest to po prostu urocze, zatem Martha Stewart miała najwyraźniej rację, pakując w nie swoje parfaity, granity i inne -ity już pięć lat temu. Zatem viva la słoiki, przywróćmy dobre imię poręcznych pojemników przewożących tydzień w tydzień kilogramy Mamowego jedzenia z Małych Miasteczek do Dużych Miast w studenckich plecakach. Zastanawia mnie jeszcze, czy Słoikiem można mianować się tylko studiując w stolicy, czy dotyczy się to też innych metropolii uniwersyteckich. Ktoś zabierze głos?

Kompot za to jest na razie gwoździem programu niedzielnego babcinego obiadu, ale na razie występuje zasadniczo tylko w otoczeniu mebli na wysoki połysk i koronkowych serwet. Jeżeli ktoś miał to szczęście posiadania mieszkającej na wsi babci, bądź też babci gotującej, lub babci z działką, to kompot pamięta zapewne z wakacyjnych obiadów w ogrodzie, gdzie miliard razy w ciągu posiłku padało "uważaj na osy" i każdy gimnastykował się jak mógł, by odpędzić natrętne insekty od słodkiego napoju. Kompot powrócił do naszego domu w tym roku, ponieważ staliśmy się posiadaczami areałów (zwanych pieszczotliwie Sarbinowem), gdzie okazało się, że wśród licznych chaszczy i zarośli, znajdują się całkiem pokaźne krzewy malin i - jeszcze większe - porzeczek. Jesteśmy teraz tacy eko, że mamy soki ze swoich własnych malin, wiśni i porzeczek, a owoce na kompot przerabiamy w ilościach hurtowych. Bam. Kompot jest najlepszy na upał.

Receptur na kompot jest pewnie tyle, co babć i przekazanych tradycyjnych przepisów. Dogodne jest to, że kompot robi się sam, a potem można go spożywać do końca dnia, dodawać kostki lodu, a gasi pragnienie o wiele lepiej niż słodkie, gazowane napoje. Dzisiejsze 5 litrów kompotu (wspominałam coś o ilościach hurtowych?) powstało z:

3 średniej wielkości jabłek

0,5 kg dojrzałych śliwek

100 ml soku z czarnej porzeczki

czterech - pięciu goździków

oraz cukru do smaku.

Owoce myjemy, wrzucamy do garnka, zagotowujemy z wodą, cukrem i goździkami. Gotujemy jeszcze przez ok. 20 minut, przecedzamy (albo i nie, w zależności od waszego stopnia tolerancji farfocli), przelewamy do dzbanka i stawiamy na stole.

Przypominam sobie ostatnio po raz -nty Jeżycjadę i dotarłszy do Opium w Rosole (chyba najbardziej apetycznej, choć i najsmutniejszej, ze wszystkich części, swoją drogą) całkiem po raz pierwszy odkryłam, że Mama Borejko zdolna jest upiec szarlotkę. Nie wiem z jakiego powodu umknęło mi to całkowicie podczas poprzednich kilkunastu razy, kiedy to czytałam te książki, ale postanowiłam od razu ją upiec. Jak to ujęła w jednym z fragmentów Kreska, wizyta u Borejków w czasie, gdy coś człowieka gryzie, pomaga jakoś wyleczyć te smutki. Jakby przyklejano plasterek, który w jakiś sposób leczy rany. Okazuje się, że wystarczy trochę ciszy, spokoju, zapach pieczonych jabłek i warstwa cukru pudru, by zadziałała magia Borejkowego ciepła.

Szarlotka jest banalnie prosta (jak to w Łasuchu ujęto, Mama Borejko nie miała w zwyczaju za trudne przepisy się zabierać) a efekt jest niesamowity. Nieufnie podchodziłam do kruchego ciasta - niesłusznie zresztą - bo jest fantastycznie kruche po upieczeniu, a przed spędzeniem połowy godziny w piekarniku jest gładkie i się nie klei, więc wylepienie blaszki nie przypomina koszmaru. Od razu muszę jeszcze napisać, że ciasta wychodzą ilości hurtowe. Należy albo zwiększyć ilość jabłek i zrobić szarlotkę w dużej, kwadratowej blaszce, albo zmniejszyć o połowę i zrobić, tak jak ja, w tortownicy o średnicy 20-21cm. Dokonałam też lekkich modyfikacji w związku z osobistą antypatią do skórki pomarańczowej, zastępując ją w cieście suszoną żurawiną. Polecam bardzo - sok z jabłek sprawia, że żurawina pęcznieje i staje się miękka.

Jabłka:

1,2-1,5 kg kruchych, słodkich jabłek

70-100g suszonej żurawiny

Jabłka umyć i obrać ze skórki. Zetrzeć na tarce o grubych oczkach, lekko odcisnąć nadmiar soku i wyłożyć na patelnię. Wymieszać z żurawiną, podsmażać przez kilka minut, odstawić do wystygnięcia. Potem zajmujemy się ciastem, w międzyczasie wykonując tysiąc pięćset kontrolnych spacerów celem przekonania się, kto poci się bardziej żeby nie dostać czasem małego talerza, tylko okazałą, okrągłą tackę za dzielny udział w Wimbledonie.

Ciasto:

1 żółtko

150g cukru

4 łyżki śmietany 12%

1,5 łyżeczki proszku do pieczenia

paczka cukru wanilinowego (16g)

kostka margaryny (250g) pokrojonej w kostkę

500g mąki krupczatki (ja użyłam jeszcze ok. 50g pszennej, by się nie kleiło)

Wszystko razem wrzucamy do miski, zagniatamy gładkie, nieklejące się ciasto. W razie potrzeby można podsypywać je mąką pszenną; nie zauważyłam, by miało to szczególnie negatywny wpływ na jakość gotowego ciasta ;) Odkładamy ciasto na 15 minut do godziny do lodówki (w zależności od tego jak pasjonująca jest aktualnie wymiana i jak nisko opadnie Wam szczęka), a potem wylepiamy nim tortownicę. Moja kula ciasta była wielkości mojej głowy, więc wylepiłam też boki tortownicy - jeżeli spróbujecie zrobić z połowy przepisu i Wam braknie, obejdzie się i bez tego. Ciasto podpiekamy przez ok. 5 minut. Jeżeli nie jesteście leniwi, umieszczacie w tortownicy papier do pieczenia i obciążacie je suchą fasolą. Jeżeli jesteście, ciasto z boków nieco zjeżdża podczas pieczenia, ale za to możecie być akurat większą częścią swojego ciała w pokoju oglądając mecz ;-)

Potem wypełniacie gotową formę nadzieniem z jabłek, na wierzchu układacie kratkę albo rozcieracie ciasto w palcach. Wkładacie ponownie do piekarnika na ok. 20 - 30 minut, do zrumienienia.

Oryginalny przepis domaga się śmietankowego lukru - zrezygnowałam z niego na rzecz klasycznego cukru pudru. Sprawdza się znakomicie :-)

***

Well it's too late
Tonight
To drag the past out
Into the light
We're one
But we're not the same
We get to carry each other

Did I ask too much
More than a lot
You gave me nothing
Now it's all I got
We're one
But we're not the same
We hurt each other
Then we do it again

You ask me to enter
But then you made me crawl
And I can't be holding on
To what you got
When all you got is hurt

*
One love
One blood
One life
You got to do what you should

Subskrybuj: Posty ( Atom )

Murzynek z serem bez sera, czyli jak pozbawić ciasto zakalca

Małe Życie i wielkie książki

Zmiany zmiany

Szarlotka w drożdżach czyli bułki piekielne

Czarny las połamany

-set dni nieobecności

Viva la PRL, czyli kompot ze słoika

Szarlotka Mamy Borejko

O mnie

Szukaj na blogu

Archiwum bloga

O mnie

Wasze ulubione posty

Szukaj na blogu

Archiwum bloga